![](https://pvbnederland.nl/wp-content/themes/pvb/assets/img/pattern1moba.png)
Opwek van energie
Door de klimaatopgave en de gestegen prijzen van fossiele energie is de animo voor hernieuwbare energie groot.
Opwek van energie op bedrijventerreinen
De prijzen van batterijen dalen in rap tempo. Daar staat tegenover dat het elektriciteitsnet in veel delen van het land overbelast is waardoor opgewekte energie niet meer standaard opgeslagen kan worden in het landelijke net. Ondernemers(collectieven) zullen dan ook eerst een plan moeten bedenken voor de opslag en uitgifte van opgewekte energie, voordat ze tot de installatie van grootschalige opwekmogelijkheden overgaan. Denk aan inzet van batterijen, onmiddellijk gebruik van opgewekte energie (bijvoorbeeld voor het laden van elektrische voertuigen), flexibilisering van bedrijfsprocessen en uitwisseling van energie met andere bedrijven op het bedrijventerrein.
Voordat een bedrijventerrein van start gaat met verduurzamingsprojecten, is het aan te raden om van begin af aan de netbeheerder te betrekken. Dit is een van de benodigde stappen bij het oprei een samenwerkingsverband voor gezamenlijke energieprojecten wordt opgericht.
Soorten PV-systemen
Een zonnepaneel is een paneel dat zonlicht omzet in elektriciteit. Het is opgebouwd uit zonnecellen die meestal gemaakt zijn van silicium. Energie van de zon maakt elektronen los in het silicium, waardoor een elektrische stroom gaat lopen. Het geheel van zonnepanelen, omvormer, connectoren en kabels wordt een PV-systeem genoemd (‘photo voltaic’). Er komen steeds meer verschillende soorten op de markt, zoals tweezijdige panelen en panelen met cellen waarbij alle contacten aan de achterkant zitten.
Doorlooptijden van vergunningen
De doorlooptijd van een zonneproject hangt af van de vergunning en van de netaansluiting. Voor zon op dak is geen vergunning nodig. Het vergunningstraject voor zon op land (waar dat binnen de bestuurlijke kaders past) duurt ongeveer 2-3 jaar, netcongestie buiten beschouwing gelaten.
Netcongestie
Zonne-energieprojecten hebben vrij hoge pieken in energieproductie en verbruiken daardoor relatief veel transportcapaciteit van het elektriciteitsnet. Lees in dit rapport van Royal Haskoning DHV in opdracht van NP RES en in dit overzicht van provincie Utrecht waar je bij voorbaat rekening mee kunt houden bij de opstart van een zonne-energieproject. Zie verder bij thema Netcongestie.
Installatie
Veel bedrijfshallen op bedrijventerreinen hebben relatief lichte dakconstructies. Onderzoek wijst echter uit dat ca. 85% van de daken van oudere en nieuwere bedrijfspanden geschikt is (of tegen minimale kosten geschikt te maken is) voor zonnepanelen:
- Circa 40% van het zon-op-dak potentieel in utiliteitsbouw heeft ‘geen’ constructieve beperking; circa 45% heeft een ‘lichte’ beperking. De resterende circa 15% is ‘zwaar beperkt’ en vereist meerdere maatregelen.
- In categorie ‘licht beperkte daken’ zijn de kosten voor maatregelen gemiddeld €15/m2 en voor ‘zwaar-beperkte daken’ €75/m2. Daken met ‘geen’ beperking kunnen in sommige gevallen wel kleine maatregelen nodig hebben (€1/m2).
- Constructieve maatregelen kosten gemiddeld genomen minder dan alternatieven zoals: lichtgewicht panelen, aanpassen legplan en vervangen van de dakbedekking.
Voor meer documentatie, zie de website van Helpdesk Zonopwek en de website van het Nationaal Programma Regionale Energiestrategie.
Zonnepanelen en de energiebesparingsplicht
Bedrijven en instellingen voor wie de terugverdientijd minder dan 5 jaar bedraagt, zijn sinds 1 juli 2023 verplicht zonnepanelen te laten installeren. De energiebesparingsplicht is vastgelegd in het Activiteitenbesluit milieubeheer, en verplicht bedrijven en instellingen die jaarlijks ten minste 50.000 kilowattuur stroom of 25.000 kubieke meter aardgas gebruiken – zogenaamde Wet milieubeheer-inrichtingen – om alle energiebesparende maatregelen met een terugverdientijd van 5 jaar of minder uit te voeren.
Lichtgewicht zonnepanelen
Voor sommige oude daken bieden lichtgewicht pv-panelen echter een uitkomst. Er zijn meerdere opties:
- Energyra: lichtgewicht, PFAS-vrij
- HyET Solar: lichtgewicht
- Proxables / Sunman : lichtgewicht
- RABLE: lichtgewicht
- Solarge: recyclebaar, lichtgewicht, PFAS-vrij
Subsidieronde SDE++ voor zwakkere daken
Vanaf 10 september 2024 gaat de nieuwe subsidieronde van de SDE++ van start, met een speciale focus op lichtere zonnepanelen en versterking van zwakkere daken. Deze aanpak maakt voorheen ongeschikte daken nu bruikbaar voor zonne-energie. De aanvraagperiode sluit op 10 oktober 2024.
Verzekerbaarheid van zonnepanelen
Zonnesystemen zijn over het algemeen veilig, maar onder andere verkeerde installatie en beschadigingen door weersinvloeden kunnen leiden tot risico’s op brandbaarheid. Dit leidde tot hoge verzekeringspremies. TKI Urban Energy liet een inventarisatie van alle knelpunten maken, waarmee verzekeraars, de vastgoedbranche en de installatiesector gerichte oplossingen hebben ontwikkeld. Een van de uitkomsten is de ‘gedragscode zon op grote daken’ van Holland Solar, die duidelijkheid geeft aan dakeigenaren en andere stakeholders over hoe een kwalitatief goed en veilig zonnestroomsysteem moet worden aangelegd.
- Het overzichtsartikel ‘Praktische tips en handvatten voor de verzekerbaarheid van zonnepanelen’ in Schade Magazine;
- De 10 meest gestelde vragen over veiligheid en verzekerbaarheid van zon op dak opgesteld door Helpdesk Zonopwek.
Inmiddels is in de subsidieregeling SDE++ extra geld beschikbaar gesteld voor het oplossen van daken met een constructiebeperking.
Windenergie
De doorlooptijd van een initiatief voor een windmolen of windmolenpark kan lang zijn. De realisatie duurt gemiddeld 5,5 jaar. Vergunningverlening en netaansluiting zijn kritieke factoren. Op sommige locaties is geen of niet direct capaciteit op het elektriciteitsnet beschikbaar. Voor hoge windmolens en windparken is vaak weinig draagvlak bij omwonenden. Een omgevingsproces met lokale initiatiefnemers, gemeente en omwonenden moet vanaf de beginfase zorgvuldig gebeuren en kost veel tijd. Voor de verplichte natuuronderzoeken moet minstens een jaar worden uitgetrokken.
Kleine windmolens
De bijdrage in opwek van energie van kleine windturbines is relatief laag. Daarentegen is de ruimtelijke impact groot: een kleine molen van 15 KWh levert zo’n 32,1 MWh/jaar en een grote van 5,6 MW zo’n 16.800 MWh/jaar. Eén grote windturbine levert net zoveel opbrengst op als 500 kleine molens.
Voor meer informatie, zie de website van Helpdesk Wind op land.
Combinaties met vergroening
Circulariteit
De klimaatopgave vraagt om een snelle en wereldwijde uitrol van duurzame energietechnologieën, die sterk afhankelijk zijn van kritische metalen. Lees hier het rapport Metaalvraag van de Nederlandse energietransitie door Metabolic, Copper8 & Universiteit Leiden (circulaire oplossingsrichtingen voor zonnepanelen en windmolens).
Lees ook deze publicatie van Universiteit Leiden over de milieu-impact van zonnepanelen.
De businesscase van Energie Opslag Systemen (EOS)
De businesscase van batterijen wordt de komende jaren beter. Dit komt doordat batterijen snel goedkoper worden, terwijl de opbrengsten stijgen door sterkere schommelingen van de elektriciteitsprijs. De omvang van batterijopslag in Nederland zal zonder extra stimulering naar verwachting groeien van 70 MW naar 1 à 1,5 GW in 2030. Lees hier het rapport ‘Omslagpunt grootschaligde batterijopslag’ door CE Delft.
Invest-NL ontwikkelde een modelovereenkomst voor Energie Opslag waardoor bundeling van inkomstenstromen in opslagprojecten toegankelijker wordt. De overeenkomst kan worden gebruikt om afspraken tussen aanbieder en afnemer te formaliseren voor de verhuur van batterijcapaciteit. Voorbeelden van mogelijke afnemers van de opslagcapaciteit zijn wind- en zonneparken, netwerkbedrijven en industriële afnemers.
Links & downloads
- Verbetering netinpassing zonne-energieprojecten
Overzicht van mogelijke oplossingen voor netaansluiting voor iniatiefnemers van zonne-energieprojecten – door Royal HaskoningDHV i.o.v. NP RES - Oplossingen voor zon op dak bij netcongestie
Informatie van provincie Utrecht - Activiteitenbesluit milieubeheer
In dit besluit is de energiebesparingsplicht vastgelegd - Energyra
Lichtgewicht, PFAS-vrije zonnepanelen - HyET Solar
Lichtgewicht zonnepanelen - Proxables / Sunman
Lichtgewicht zonnepanelen - RABLE
Lichtgewicht zonnepanelen - Solarge
Recyclebare, lichtgewicht, PFAS-vrije zonnepanelen - Overzicht van TNO van de verschillende soorten zonnepanelen
- Gedragscode zon op grote daken
Holland Solar stelde een code op voor de aanleg van veilige en kwalitatief goede pv-systemen - Preventiebrochure van Verbond van Verzekeraars
Instructies voor veilige installatie van pv-systemen - Voorbeeldclausule door het Verbond van Verzekeraars
- Praktische tips en handvatten voor de verzekerbaarheid van zonnepanelen’
Tips van Jurjen Burghgraef van Burghgraef van Tiel & Partners, artikel in Schade Magazine - Helpdesk Zonopwek
- Nationaal Programma Regionale Energiestrategie
- Helpdesk Wind op land
- Metaalvraag van de Nederlandse energietransitie
Rapport door Metabolic, Copper8 & Universiteit Leiden over circulaire oplossingsrichtingen voor zonnepanelen en windmolens - De milieu-impact van een nieuwe zonneceltechnologie
Publicatie van Universiteit Leiden - Modelovereenkomst voor Energie Opslag
Modelovereenkomst opgesteld door Invest-NL voor afspraken de verhuur van batterijcapaciteit aan derden.