Een BIZ als katalysator voor een goed bereikbaar Industriepark
Industriepark De Hurk
Algemene gegevens
Locatie: Eindhoven
Oppervlakte: Circa 212 hectare
Type gebied: Gemengd Industriepark
Bereikbaarheid en mobiliteit vormden al langere tijd een belangrijk knelpunt op Industriepark De Hurk. Er was sprake van parkeerdruk, waardoor het vinden van een parkeerplek steeds lastiger werd. Ook de aanrijtijden van zowel personenvervoer als vrachtwagens zorgde voor spitsdrukte in de ochtend- en avonduren.
Vastgoedeigenaren en ondernemers brachten deze knelpunten nadrukkelijk naar voren. Vóór de oprichting van de BIZ stond bereikbaarheid daarom al op de agenda en werd het onderwerp enkele keren per jaar met de gemeente besproken. Desondanks bleven concrete projecten of oplossingen uit. De oprichting van de BIZ vormde hierin het belangrijkste omslagpunt.
Van losse aandacht naar een professionele mobiliteitsaanpak
De basis voor de aanpak kwam vanuit vastgoedeigenaren en ondernemers. Zij gaven aan dat de bereikbaarheid van het Industriepark structureel moesten worden verbeterd. Met de oprichting van de BIZ ontstond de benodigde focus, capaciteit, professionalisering en investeringskracht om hier daadwerkelijk handen en voeten aan te geven.
Vanuit de BIZ werd de samenwerking met partners versterkt. Brainport Bereikbaar bracht kennis, communicatie, mobiliteitsproducten en een relevant netwerk in. Ook bleef de gemeente Eindhoven nauw betrokken als overleg- en beleidspartner, terwijl de provincie Noord-Brabant ondersteuning bood bij onderzoek en financiering.
Als eerste stap werd onderzocht waar medewerkers vandaan komen, hoe zij naar De Hurk reizen en welke gevolgen dit heeft voor de parkeerdruk. Op basis van deze mobiliteitsscans zijn verschillende maatregelen en oplossingen verkend. Brainport Bereikbaar ondersteunde hierin en kwam samen met de gevestigde bedrijven, gemeente en provincie tot een selectie van maatregelen.
De aanpak
De mobiliteitsaanpak bestaat uit meerdere onderdelen die elkaar aanvullen:
- – Onderzoek naar de herkomst en vervoerswijze van medewerkers door middel van de mobiliteitsscan (26 bedrijven, 3361 medewerkers: Representatief voor 15.000 (obv 95% / 2%);
- – Potentiële situatie in kaart brengen en de effectiviteit van de verschillende maatregelen testen door middel van de mobiliteitsscan;
- – Analyse van de parkeerdruk op het terrein;
- – Kwalitatief onderzoek door middel van gesprekken met werkgevers naar o.a. (perceptie van) bereikbaarheid, de motivatie achter de vervoerskeuze en veiligheid op het terrein;
- – Stimulering van fietsen en elektrische fietsen;
- – Verkenning en inzet van bakfietsen en deelvervoer;
- – Experimenten met meerijden en carpoolapps;
- – Verkenning van elektrische bussen;
- – Onderzoek naar collectief parkeren en centrale parkeervoorzieningen;
- – Herhaalde communicatiecampagnes en verhalen van medewerkers.
- De Hurk kiest daarmee niet voor één losse maatregel, maar voor een combinatie van onderzoek, gedragsverandering, alternatieve vervoersmiddelen en ruimtelijke oplossingen.
Zo is het initiatief tot stand gekomen
Eerste stappen naar een andere mobiliteitscultuur
De aanpak heeft tot nu toe een aantal concrete resultaten opgeleverd. Er is onderzoek uitgevoerd, er zijn verschillende mobiliteitsmaatregelen ingezet en alternatieven voor de auto zijn nadrukkelijker onder de aandacht gebracht. Volgens Duffhuis verandert de mindset langzaam maar zeker. Fietsacties blijken beter te werken wanneer ze worden herhaald en op basis van eerdere ervaringen worden deze verbeterd. Ook verhalen van medewerkers van De Hurk helpen om anderen mee te krijgen. Wanneer collega’s vertellen dat fietsen goed bevalt, wordt de stap voor anderen kleiner.
Niet iedere maatregel slaat direct aan. Meerijdapps en carpooloplossingen sluiten volgens Duffhuis nog niet goed genoeg aan bij de behoefte aan vrijheid en flexibiliteit. Daarom wordt per maatregel bekeken of deze moet worden voortgezet, aangepast of tijdelijk losgelaten.
"Je moet geen stenen stapelen, maar sociale structuren bouwen."
– Eric Duffhuis (Directeur van De Hurk Werkt)
Uitdagingen
Een belangrijke uitdaging is dat mobiliteitsverandering tijd kost. Medewerkers stappen niet vanzelf over op een alternatief vervoermiddel. Zij moeten actief worden geïnformeerd, gestimuleerd en geholpen om bijvoorbeeld de fiets of deelmobiliteit te proberen.
Daarnaast werkt niet iedere maatregel voor iedere doelgroep. Vooral oplossingen die invloed hebben op de individuele vrijheid, zoals meerijden, vragen om extra aandacht. De Hurk leert daarom door maatregelen te testen, de communicatie aan te passen en acties waar nodig opnieuw uit te voeren.
Ook tijd en capaciteit vormen een knelpunt. Subsidies kunnen projecten mogelijk maken, maar aanvragen kosten veel werk. Zonder een professionele organisatie en voldoende uitvoeringskracht bestaat het risico dat goede plannen blijven liggen.
Een andere uitdaging is dat rollen en verantwoordelijkheden per maatregel helder moeten zijn. Voor verdere uitvoering is het daarom belangrijk om eigenaarschap, beheer en monitoring vooraf duidelijk af te stemmen.
Financiering
De mobiliteitsaanpak wordt ondersteund vanuit verschillende financieringsbronnen. De BIZ is gestart met een jaarlijkse bijdrage van circa €680.000 vanuit bedrijven en vastgoedeigenaren, maar inmiddels is de totale begroting gegroeid tot meer dan €2 miljoen per jaar. Dit geeft de BIZ voldoende slagkracht om te werken aan de bredere toekomstbestendigheid van Industriepark De Hurk, waar mobiliteit een onderdeel van uitmaakt.
Daarnaast wordt gebruikgemaakt van financiering en ondersteuning vanuit onder meer:
– Provincie Noord-Brabant;
– Grote Oogst;
– Werklandschappen van de Toekomst;
– Europese SPUK-middelen;
– Mogelijk een COVER-subsidie;
– Ondersteuning van Brainport Bereikbaar
Wat kunnen andere Industrieparken hiervan leren?
De belangrijkste les van De Hurk is dat een mobiliteitsaanpak begint bij de gezamenlijke ambitie van vastgoedeigenaren en ondernemers. Geld en subsidies kunnen helpen, maar moeten niet het vertrekpunt zijn.
Een professionele organisatie, zoals een BIZ of ondernemersfonds, is vervolgens nodig om van gesprekken naar uitvoering te komen. Deze structuur zorgt voor focus, budget, capaciteit en continuïteit.
Ook laat de case zien dat gedragsverandering vraagt om herhaling. Een actie hoeft niet direct de eerste keer succesvol te zijn. Door te leren van eerdere ervaringen, de communicatie aan te passen en medewerkers zelf hun verhaal te laten vertellen, kan het gebruik stap voor stap groeien.
De aanpak is daarom niet één op één als losse maatregel te kopiëren. Andere Industrieparken hebben een aantal belangrijke randvoorwaarden nodig:
– Gezamenlijke ambitie van vastgoedeigenaren en ondernemers;
– Een professionele terreinorganisatie;
– Voldoende budget en capaciteit;
– Een partner met kennis van mobiliteit;
– Inzicht in reisgedrag en parkeerdruk;
– Aandacht voor communicatie en gedragsverandering;
– Duidelijke afspraken over eigenaarschap en uitvoering
Links & extra informatie
De Hurk Werkt