Hoe kunnen gemeenten en ondernemers samen werk maken van de verduurzaming van bedrijventerreinen? Tijdens de Roadshow in Zeeland kwamen vandaag zo’n 30 deelnemers vanuit gemeenten en gelieerde organisaties bijeen om kennis te delen, praktijkvoorbeelden te bespreken en te verkennen hoe verduurzaming lokaal verder kan worden gebracht.
Van energiebeleid tot organiserend vermogen
Ruben van Brenk (VNG) nam de deelnemers mee in de stappen richting de Europese richtlijn EPBD (Energy Performance of Buildings Directive) en de doelen voor 2050. Hoewel de ambities en tussendoelen duidelijk zijn, is de praktische invulling nog niet op alle punten uitgewerkt. Ook de beschikbare budgetten vormen een uitdaging, terwijl gemeenten juist een belangrijke rol krijgen in de uitvoering. De VNG is hierover in gesprek met het Rijk. De focus ligt daarbij vooral op energieneutrale doelen en directe maatregelen; klimaatadaptatie maakt geen onderdeel uit van deze aanpak.
Rob Manders van Blaauwberg ging in op ondernemersfondsen als middel om de samenwerking op bedrijventerreinen structureel te organiseren. In Zeeland is de organisatiegraad relatief laag: slechts 16% van de gemengde bedrijventerreinen heeft een vorm van gebiedsvereniging en 5% beschikt over een BIZ of reclamebelasting. Een eigen financiële bijdrage kan ondernemers meer eigenaarschap geven en helpen om gezamenlijke ambities daadwerkelijk uit te voeren. Voorbeelden uit onder meer Helmond, Deurne, Súdwest-Fryslân en Terschelling laten zien wat een goede organisatie kan opleveren. Het Landelijk Platform Ondernemersfondsen (LPOF) biedt hiervoor aanvullende kennis en inspiratie via ondernemersfondsen.nl.
Ook Impuls Zeeland sprak steun uit voor deze vorm van samenwerking. Vanuit PVB is Ad van den Berg beschikbaar om initiatieven te ondersteunen bij het opzetten van een ondernemersfonds of een andere passende organisatievorm.
Van verkokering naar samenwerking
Claudia Bezembinder, kartrekker van Grote Oogst en adviseur economie bij de gemeente Bergen op Zoom, liet zien hoe versnippering binnen gemeentelijke organisaties de verduurzaming kan vertragen. Ondernemers krijgen te maken met verschillende afdelingen en loketten, terwijl economische ontwikkeling, uitbreiding en verduurzaming juist in samenhang moeten worden bekeken.
De oplossing ligt in een integrale aanpak, met multidisciplinaire gemeentelijke teams en een structurele verbinding met ondernemersfondsen. Zo kan de samenwerking ook na afloop van het programma Grote Oogst en de bijbehorende financiering eind 2027 worden voortgezet. De beweging is daarmee van tijdelijke, versnipperde subsidies naar een gezamenlijke financiële basis voor blijvende actie.
Van ambities naar uitvoerbare regels
Maria Sinke en Jeroen van Broekhoven van RHO Adviseurs bespraken de mogelijkheden en uitdagingen binnen het omgevingsrecht en de planvorming. Energiebesparing, de fysieke leefomgeving en de Energiewet raken aan verschillende wettelijke domeinen. Daardoor is het voor gemeenten en provincies niet altijd eenvoudig om te sturen op bijvoorbeeld de verdeling van netcapaciteit, terwijl hun rol bij de verduurzaming van bedrijventerreinen steeds groter wordt.
Een belangrijke vraag is hoe overheden binnen de bestaande juridische kaders toch beweging kunnen creëren. Daarbij kunnen uitnodigen, faciliteren en samenwerken worden gecombineerd met het vastleggen van doelen en regels in het omgevingsplan. Het voorbeeld van klimaatadaptatie in Smallingerland liet zien hoe de stap kan worden gemaakt van normen naar doelen en vervolgens naar concrete regels.
Van kennis naar actie in Zeeland
De roadshow leverde waardevolle inzichten op over de samenhang tussen beleid, financiering, organisatie en uitvoering. De rode draad: verduurzaming vraagt om gemeenten die integraal werken én ondernemers die zich gezamenlijk organiseren.
De komende periode gaan de aanjagers bij gemeenten in Zeeland langs voor een vervolg. Daarbij staan praktische tips, concrete vervolgstappen en ondersteuning bij lokale initiatieven centraal. Want alleen ben je sneller, maar samen kom je verder.
Benieuwd naar de Zeeuwse aanpak?
Kijk op de regiopagina van Zeeland en kom meer te weten over Impuls Zeeland.